نقش تغذیه در سلامت استخوان

نقش تغذیه در سلامت استخوان

نقش تغذیه در سلامت استخوان و سلامت استخوان  یکی از موضوعاتی است که بیشتر ما به آن میپردازیم.

نقش تغذیه در سلامت استخوان

 

تغذیه کافی برای تکامل و نگهداری اسکلت ( سلامت استخوان ) ضروری می باشد. اگرچه بیماریهای استخوانی نظیر استئوپروز  و استئومالاسی (اختلال معدنی شدن استخوان ناشی از کمبود کلسیم و ویتامینD) دلایل  پیچیده­ای دارند، می­توان با تأمین مواد مغذی کافی در تمام دوره­های زندگی، پیشرفت این بیماری­ها را به حداقل رساند.

علائم و نشانه های استئوپروز در سنین بالاتر بیشتر نمایان می گردد. پیشگیری و درمان به یک اندازه برای حفظ کیفیت زندگی حائز اهمیت می باشند.

ترکیب استخوان

توده استخوانی، یک اصطلاح عمومی است که به محتوای معدنی استخوان (BMCاشاره دارد.

چگالی معدنی استخوان (BMD محتوای معدنی استخوان را در هر واحد استخوان (ناحیه استخوانBMC/) توصیف می کند. هیچ کدام از BMC و یا BMD، اطلاعاتی در ارتباط با کیفیت ساختاری سه بعدی بافت استخوان (مانند شاخص خطر شکستگی) ارائه نمی دهد.

استخوان از ماتریس آلی یا استئوئید، عمدتاً از فیبرهای کلاژن، تشکیل شده است که  نمک­های کلسیم و فسفر به همراه یون­های هیدروکسیل در کریستال­های هیدروکسی آپاتیت رسوب کرده اند. خاصیت کشسانی کلاژن و سختی هیدروکسی آپاتیت همراه با یکدیگر حالت محکمی برای استخوان ایجاد می‌کنند.

 

ترکیب استخوان

 

کلسیم -۴۰-۳۷%، فسغات ۵۸-۵۰% و کربنات ۸-۲% از مواد معدنی استخوان را تشکیل می دهد.

استئوپنی و استئوپروز

از دست دادن استخوان می تواند در طول سالمندی نیز ادامه یابد و در نهایت منجر به استئوپنی یا استئوپروز گردد.

با این حال همه افراد مسن سلامت استخوانی ضعیفی ندارند و بیماری های استخوانی در افراد جوان تر نیز اتفاق می افتد. شیوع آن به سن، جنس و نژاد بستگی داشته و افراد پیرتر بیشتر در معرض خطر هستند.

انواع استئوپروز

استئوپروز بنظر می رسد طیف وسیعی از اشکال مختلف را در برگیرد.

دو نوع استئوپروز وجود دارد؛ اولیه که بطور کلی در جنس، سنی که شکستگی اتفاق می افتد، و انواع استخوان های درگیر متفاوت هستند. استئوپروز ثانویه زمانیکه داروی مشخص یا فرآیند بیماری سبب تحلیل توده ی استخوانی می شود، اتفاق می افتد.

دلایل و عوامل خطر بر سلامت استخوان

استئوپروز یک اختلال هتروژنی پیچیده می باشد و عوامل خطر متعددی در بروز آن نقش دارند. در تمامی انواع استئوپروز BMD پایین امری شایع بوده، و عدم تعادل میان جذب و ساخت استخوان در تمامی اشکال این بیماری وجود دارد.

 

الکل و سیگار

کشیدن سیگار و مصرف زیادی الکل احتمالاً بدلیل اثرات سمی که روی سلامت استخوان واستئوبلاستها می گذارند از عوامل گسترش استئوپروز محسوب می‌شوند.

نژاد

یافته های اخیر نشان می دهند سفیدپوستان اسپانیایی ها در معرض خطر سلامت استخوان بیشتری نسبت به سفیدپوستان غیراسپانیایی قرار دارند، و سیاه پوستان خطر کمتری برای کاهش دانسیته استخوانی دارند.

 

وزن بدن

وزن یکی از عوامل مهمی است که چگالی استخوان و خطر شکستگی استخوان را تحت تأثیر خود قرار می دهد. توده بافت چربی نیز نقش مهمی ایفا می کند.

 

وزن بدن 

هر چقدر توده بدنی بزرگتر باشد، BMD نیز بزرگتر می باشد چربی و استخوان از طریق آدیپونکتین، انسولین، آمیلین و پرپتین، و لپتین و استروژن ناشی از بافت چربی در ارتباط هستند که در نهایت منجر به ایجاد یک اسکلت مناسب می شوند.

عدم قاعدگی

عدم قاعدگی، در هر سنی از عوامل خطر استئوپروز و سلامت در زنان محسوب می شود. در کاهش توده  استخوانی با یائسگی، چه به صورت طبیعی و چه بدنبال جراحی، تخمدان ها تولید استروژن را متوقف می کنند.

در مطالعات کوتاه مدت نشان داده شده است که استروژن درمانی سبب حفظ BMD شده و خطر شکستگی را طی اولین سال های پس از یائسگی کاهش می دهد.

هر توقف قاعدگی برای یک دوره ی طولانی سبب تحلیل توده استخوانی می شود. در آمنوره همراه با کاهش وزن زیادی که در بیماران مبتلا به بی اشتهایی عصبی دیده می شود  یا در افرادی که با شدت بالا در ورزش، رقص، یا سایر فعالیت های فیزیکی شرکت دارند، اثرات منفی روی استخوانهای آنها مانند یائسگی دیده می شود. BMD در ورزشکاران دچار

مواد مغذی

کمبود ویتامین D بطور وسیعی در عرض های جغرافیایی شمالی در شمال امریکا و اروپا گزارش شده است. عدم کفایت ویتامینDدر عرض جغرافیایی نزدیک به استوا بدلیل کاهش مواجهه با نور خورشید در طول سال نسبت شیوع بیشتری دارد.

براساس یافته هایWHO، کلسیم، ویتامین D، پروتئین، فسفات، ویتامین K، منیزیم و سایر عناصر جزئی و ویتامین ها با سلامت استخوان در ارتباط هستند. دریافت انرژی نیز با سلامت استخوانی ارتباط دارد.

 

داروها

تعدادی از داروها در استئوپروز نقش دارند، از طریق تداخل با جذب کلسیم و یا از طریق افزایش از دست دادن کلسیم استخوان ها.

برای مثال، کورتیکواستروئیدها متابولیسم ویتامین D را تحت تأثیر قرار داده و می توانند منجر به کاهش توده استخوان‌ها شوند. مقادیر اضافی هورمون تیروئیدی اگزوژن می تواند کاهش توده استخوانی در طول زمان را افزایش دهند.

تاثیر تغذیه روی استخوان

کلسیم، فسفات، و ویتامین D برای ساختار و عملکرد طبیعی استخوان و سلامت استخوان ضروری هستند. پروتئین، کالری و سایر میکرونوترینت ها نیز در تکامل و حفظ استخوان نقش دارند.

انرژی

دریافت انرژی اثر مستقیمی بر سلامت استخوان ندارد، بلکه دریافت ناکافی انرژی منتج به وزن پایین بدن و یا دریافت زیاد کالری منتج به اضافه وزن بر استخوان ها خواهد شد.

کم وزنی بعنوان یک عامل خطر و اضافه وزن بعنوان یک عامل محافظتی در برابر استئوپروز در نظر گرفته می شوند.

پروتئین                          

پروتئین و کلسیم از اجزای مهم PBM بویژه قبل از بلوغ محسوب می شوند. دریافت کافی پروتئین همراه با دریافت کافی کلسیم، جهت سلامت بهینه ی استخوان ضروری هستند. متا آنالیز مطالعات در زمینه ی دریافت پروتئین و شاخص های سلامت استخوان، اثر مثبت کوچکی بر PBM نشان دادند. این آنالیزها دریافت کلسیم را در نظر نگرفته اند.

اثرات منفی دریافت بسیار بالا و دریافت بسیار پایین پروتئین  درصوتی که همراه با دریافت ناکافی کلسیم، به ویژه در سالمندان باشد بیشتر مشخص می شود.

این تئوری که دریافت های بالاتر پروتئین سبب ایجاد بار اسیدی بالاتر می شود که دفع ادراری کلسیم را افزایش می دهد، تأیید نشده است. اگرچه پروتئین غذایی ممکن است بار اسیدی و درنتیجه دفع ادراری کلسیم را افزایش دهد، ولی از سوی دیگر جذب کلسیم و فاکتورهای رشد را نیز افزایش می دهد و از این طریق می تواند سلامت استخوان را بهبود بخشد.

ویتامین A

مصرف ویتامین A شامل رتینول (منابع حیوانی) و کاروتنوئیدها (منابع گیاهی) می باشددر نتیجه برای سلامت استخوان ها لازم میباشد.

ویتامین D

ویتامین D در تحریک انتقال روده ای و همچنین تحریک فعالیت استئوکلاست ها در سلامت استخوان نقش دارد. در هر دو عملکرد، اثر خالص مورد انتظار افزایش دسترسی به کلسیم خواهد بود.

ویتامین D

 

 

ورزش

در افراد مبتلا به استئوپروز، ورزش هایی که فشار سنگینی بر استخوان های احتمالا ضعیف فرد اعمال می کند توصیه نمی گردد مانند دراز نشت یا چرخش کمر. ورزش ها باید بر وضعیت، تعادل، راه رفتن، هماهنگی و ثبات تنه و باسن تمرکز داشته باشند.

ویتامین K

ویتامین K یک میکرونوترینت ضروری برای سلامت استخوان ها می باشد. نقش تغذیه در سلامت استخوان و نقش ویتامین K  در تغییرات پس از ترجمه ی چندین پروتئین ماتریکس، مانند استئوکلسین، به اثبات رسیده است.

به دنبال جذب استخوان، استئوکلسین آزاد شده و وارد خون می شود. به همین جهت، استئوکلسین بعنوان یک مارکر سرمی پیش بینی کننده ی خطر شکستگی عمل می کند. بیشتر دریافت ویتامین K در ایالت متحده از سبزیجات برگ سبز و حدود یک سوم از چربی‌ها، و روغن ها می باشد.

درمانهای دارویی مورد تأیید FDA برای سلامت استخوان ها

تمام داروهایی که برای پیشگیری مورد تایید می باشند( به غیر از استروژن درمانی) برای درمان استئوپروز نیز تایید شده اند. ایباندرونات سدیم داروی بیس فسفونات دیگری است که تنها برای درمان مورد تایید می باشد.

کلسی تونین نیز از طریق مهار اثر تحریکی PTH بر استئوکلاستها، برای مهار جذب استئوکلاستیک استخوانی استفاده می گردد. کلسی تونین می تواند بصورت اسپری بینی تجویز گردد. کلسی تونین BMD را بخصوص در ستون مهره ها، بهبود بخشیده و ممکن است وقوع شکستگی را در بیماران مبتلا به استئوپروز کاهش دهد.

کلسی تونین برای درمان استئوپروز بعد از یائسگی نیز توسط FDA مورد تایید است، اگرچه توصیه می گردد که حداقل ۵ سال از یائسگی گذشته باشد.

داروهای ضد پوکی استخوان و سلامت استخوان با تجویز پزشک

انواع داروها با دوز های متفاوت برای درمان و پیشگیری از پوکی استخوان و سلامت استخوان وجود دارد.

 

دکتر کشاورز

 

دیدگاهتان را بنویسید